بیستودوم سپتامبر همزمان با آخرین روز شهریورماه، روز جهانی بدون خودرو نامگذاری شده است. این مناسبت بهانهای برای دمیدن روحی تازه در کالبد شهرهای دنیاست. شاید با خاموششدن موتور خودروها مجالی برای بازگشت پرندهها و رصد ستارهها در آسمان غبارگرفته شهرهای شلوغ دنیا فراهم شود و اگر روزی رؤیای شهر بدون خودرو به حقیقت بپیوندد، به جای صرف ساعتهای طولانی در ترافیک سنگین معابر و پشت چراغ قرمزها بتوانیم زمان بیشتری را کنار خانوادههایمان صرف کنیم. روز بدون خودرو فرصتی است تا سفرهای روزمره درونشهری و برونشهری خود را بدون خودرو و با وسایل حمل و نقل عمومی، دوچرخه و حتی بهطور پیاده انجام دهیم. کارشناسان حوزههای محیط زیست و سلامت معتقدند با استمرار به این ورزش هوازی کمتر در معرض ابتلا به انواع بیماریهای قلبی و عروقی، تنفسی، چاقی و حتی سرطان قرار خواهیم داشت. این ورزش پرطرفدار ماهیچههای بدن را تقویت میکند و بهطور چشمگیری در کاهش استرس و تنشهای فکری و همچنین افزایش تمرکز تأثیرگذار است. همچنین دوچرخه بهعنوان وسیله حمل و نقلی ارزان و با هزینههای جاری کم، نسبت به خودروها گزینهای پایدار در راستای کاهش آلودگی هواست. در سال2016 گروهی از محققان بیان کردند دوچرخههای اشتراکی فقط در شهر شانگهای از سوختن 8358تن بنزین جلوگیری کرده و میزان انتشار کربندی اکسید و اکسیدهای نیتروژن را به ترتیب 26 و 64تن کاهش دادهاند. این نتایج امیدوارکننده بیانگر آن است که هر شهری در هرکجای دنیا با فرهنگپروری و تقویت زیرساختهای خود برای دوچرخهسواری میتواند ضمن ارتقای سلامت و کیفیت زندگی شهروندان خود، در راستای کاهش مصرف سوخت، آلودگی هوا و نهایت پیشگیری از تغییر اقلیم در سطوح جهانی گامهای مؤثری بردارد؛ همانطور که یکی از اصلیترین شعارهای توسعه پایدار بیان میدارد: «جهانی بیندیش، محلی عمل کن»
در کنار اثرات سازنده محیط زیستی دوچرخهسواری، صرفهجویی در مصرف سوختهای فسیلی، تقویت اقتصاد خانوادهها، کاهش ترافیک و اشتغالزایی از طریق گسترش زیرساختهای مرتبط با دوچرخهسواری از مزایای اجتماعی و اقتصادی آن است.
با توجه به تمام مزایایی که برای دوچرخهسواری برشمردیم، مسئولان بسیاری از شهرهای دنیا با تلاش و برنامهریزی مداوم و همچنین با مطالبهگری شهروندان و دغدغهمندان محیط زیست، اقدام به احداث زیرساختهای شهری در راستای گسترش دوچرخهسواری کردهاند؛ ازجمله این اقدامات میتوان به بهبود کمی و کیفی پارکینگهای دوچرخه، علائم راهنمایی، گسترش دوچرخههای اشتراکی و همچنین تشویق دوچرخهسواران به استفاده از کلاه ایمنی، چراغهای چشمکزن، لباسهای رنگ روشن و جلیقههای شبرنگ مخصوص هنگام تاریکی هوا اشاره کرد.
باید باور داشته باشیم که همه ما برای نجات کره زمین نیازمند تصمیم جمعی و اقدام عملی هستیم. برای داشتن آسمانی آبیتر و آیندهای زیباتر باید از خودمان شروع کنیم و حتی برای یک روز هم که شده سعی کنیم هوای زمینمان را بیشتر داشته باشیم.